— Συνέχεια της 27 Ιανουαρίου. — Ο Ροβέρτος Κόρτις προδήλως έχει δίκαιον. Η εκβολή αύτη του Αμαζονείου ποταμού, ού το ποσόν είνε διακόσιαι τεσσαράκοντα χιλιάδες μέτρων κυβικών την ώραν, ό έστι τρισχιλιάκις μείζον του ποταμού των Παρισίων Σηκουάνα, είνε το μόνον μέρος του Ατλαντικού Ωκεανού, ένθα ηδυνήθημεν να εύρωμεν ύδωρ γλυκύ. Η γη είνε εκεί που, το αισθανόμεθα! Ο άνεμος φέρει ημάς εκεί!
Την στιγμήν ταύτην η φωνή της μις Χέρμπυ υψούται προς τον ουρανόν, και προς την δέησιν αυτής αναμιγνύομεν τας ημετέρας.
Ο Ανδρέας Λετουρνέρ είνε εν ταις αγκάλαις του πατρός του, εν τη πρύμνη της σχεδίας, ημείς δε οι λοιποί πάντες εν τη πρώρα παρατηρούμεν τον ορίζοντα τον προς Ζέφυρον (Δ) . . .
Μετά μίαν ώραν ο Ροβέρτος Κόρτις αναφωνεί:
«Γη!»
Το ημερολόγιον εν ώ εσημείωσα τας καθημερινάς ταύτας σημειώσεις συνετελέσθη. Η διάσωσις ημών εγένετο εντός ολίγων ωρών, θα διηγηθώ δε αυτήν εν ολίγοις.
Η σχεδία περί ώραν ενδεκάτην προ μεσημβρίας συνηντήθη κατά την άκραν Μαγκουρή επί της νήσου Μαραχώ. Ελεήμονες αλιείς περιέθαλψαν και εζωογόνησαν ημάς, έπειτα δε ωδήγησαν εις Παρά, ένθα ετύχομεν περιθάλψεων ενθερμοτάτων και συγκινητικωτάτων.
Η σχεδία επροσγείωσεν εν 0° 12' βορείου πλάτους. Ερρίφθη λοιπόν δεκαπέντε τουλάχιστον μοίρας προς Λίβα (ΝΔ), αφ' ής ημέρας κατελίπομεν το πλοίον. Λέγω δε «τουλάχιστον», διότι είνε πρόδηλον ότι εδέησε να κατέλθωμεν μάλλον προς Νότον. Κατεπλεύσαμεν δε εις την εκβολήν του Αμαζονείου ποταμού, διότι το ρεύμα του Γελφ-στρημ παρέλαβε την σχεδίαν και κατήγαγεν αυτήν εκεί. Άνευ δε της συντυχίας ταύτης η απώλεια ημών ήτο άφευκτος.
Εκ των δύο και τριάκοντα επιβιβασθέντων εν Κάρλεστον, τούτ' έστι εννέα επιβατών και είκοσι τριών ναυτών, υπελιπόμεθα πέντε μόνον επιβάται και έξ ναυτικοί, — εν όλω ένδεκα. Οι μόνοι επιζήσαντες εκ των του Σάνσελλορ. Πρακτικόν της διασώσεως συνετάχθη υπό των Βρασιλιανών αρχών.
Υπέγραψαν δε: Μις Χέρμπυ, I. Ρ. Κάζαλλον, Λετουρνέρ πατήρ, Ανδρέας Λετουρνέρ, Φάλστεν, αρχιναύτης, Δαούλας, Βάρκε, Φλαίπολ, Σάνδον και τελευταίον Ροβέρτος Κόρτις πλοίαρχος.
Οφείλω δε να προσθέσω ότι εν Παρά πάραυτα προσηνέχθησαν ημίν τα μέσα της εις την πατρίδα επανόδου. Πλοίον τι εκόμισεν ημάς εις Καϋένην και θα συναντήσωμεν την υπερατλάντειον Γαλλικήν γραμμήν του Άσπινβαλ ής το ατμόπλοιον Πόλις της Σαιννχζαίρης θα καταγάγη ημάς εις Ευρώπην.
Και νυν μετά τοσαύτας δοκιμασίας άς από κοινού υπέστημεν, μετά τοσούτους κινδύνους, ούς εκ θαύματος, ούτως ειπείν, διεφύγομεν, δεν είνε φυσικόν να συνδέη αδιάρρηκτος φιλία τους επιβάτας του Σάνσελλορ; Εν οία δήποτε περιστάσει, όπου δήποτε μακράν η τύχη παρασύρη αυτούς, δεν είνε βέβαιον ότι ουδέποτι θα λησμονήσωσιν αλλήλους; Ο Ροβέρτος Κόρτις είνε και θα διατελή αείποτε ών φίλος των εν δυστυχία εταίρων αυτού.
Η δε μις Χέρμπυ ήθελε να αποσυρθή των εγκοσμίων, και να αφιερώση τον βίον της εις την περίθαλψιν των πασχόντων.
«Αλλά και ο υιός μου δεν είνε πάσχων! . .» είπε προς αυτήν ο κ. Λετουρνέρ.
Και η μις Χέρμπυ έχει νυν πατέρα μεν τον κ. Λετουρνέρ, αδελφόν δε τον υιόν αυτού Ανδρέαν. — Λέγω δε αδελφόν, αλλ' εντός ολίγου, εν τη νέα αυτής οικογενεία, η ισχυρά αύτη νεάνις θα εύρη την ευδαιμονίαν, ής είνε αξία, όπερ και ημείς ευχόμεθα αυτή εξ όλης της καρδίας.
Τ Ε Λ Ο Σ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΟΥΛΙΟΥ ΒΕΡΝ
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ
ΒΡΑΒΕΥΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΕΙΑΣ
Έκδοσις καλλιτεχνική εις μέγα 8ον
Κατά μετάφρασιν
Π. I. ΦΕΡΜΠΟΥ
Καθηγητού
Ρωβύρος ο κατακτητής μετ' εικόνων 45 τιμάται Δρ 6
Ο Σάνσελλορ μετ' εικόνων 45 τιμάται Δρ 6
Σχολή των Ροβινσώνων ή νήσος επί του Ειρην. Ωκεανού μετ' εικόνων 51 τιμάται Δρ 6
Ο Λαχνός ή ο αριθμός 9672 μετ' εικόνων 42 τιμάται Δρ 6
Μεσημβρινός Αστήρ ή χώρα των αδαμάντων μετ' εικόνων 63 τιμάται Δρ 7
Λεζάντες εικόνων
Η πνοή του Βορρά ωθεί τον Σάνσελλορ . . . (σελ. 1) ΡΟΒΕΡΤΟΣ ΚΟΡΤΙΣ, ο δεύτερος πλοίαρχος. Οι επιβάται του Σάνσελλορ. Ο Σάνσελορ και τα φύκη. (σελ. 18.) Πυρκαϊά, κύριε Κάζαλλον.·!...» (σελ. 25) Οι ναύται διέκριναν ελαφρόν καπνόν (σελ. 27) Κατελήφθη υπό σπασμωδικού φόβου (σελ. 34) Τρέχει κράζων: «Πυρκαϊά!» (σελ. 36) Γλώσσα πυρός μακρά! . . (σελ. 44) «Το πικρικόν! το πικρικόν!» (σελ. 46) Διακρίνομεν όμιλον μαύρον . . . (σελ. 51) Άνθρωπος φαίνεται κρεμάμενος.....(σελ. 53.) Παρασκευάζουσιν επί του επιστέγου κατασκήνωσιν (σελ. 56) Το νησύδριον τούτο. . . (σελ. 58) Το ιχνογράφημα του Ανδρέου. Οι ναυαγοί αλιεύοντες . . . Επιστατούντος του Φάλστεν, οι ναύται . . . Εγένετο η έκρηξις «Δεν σε συμβουλεύω να εγγίσης επάνω μου . .» Αλλ' αίφνης ο καταποντισμός αναστέλλεται . . . . Μόνος, γέρων ναυτικός . . . Μοι φαίνεται ότι διακρίνω μέλαν σημείον. «Νά, και ένα πτώμα! . .» είπεν ο Όουεν. Μάτην έτεινον τας χείρας προς ημάς . . . Η σχεδία ουριοδρομεί . . . Ως θαυμαστή αληθώς η αλιεία αύτη! «Καταιγίς! καταιγίς!» Μ' εξήπλωσεν επί του κρηπιδώματος . . . Κατά παν τέταρτον εμβρέχει τα χείλη του. . . «Κτυπάτε τον πλοίαρχον!» ωρύεται ο Όουεν . . . Ο Ροβέρτος Κόρης καταφέρει τον πέλεκυν . . . Δεν δύναμαι να καταστείλω σχήμα φρίκης Ο Όουεν εις την θάλασσαν. «Πλοίον! πλοίον!» Η κεφαλή τον ζώου αναδύεται. Κατακείμεθα ύπτιοι και πίνομεν . . . Παρατηρώ εις το φως της σελήνης. Είνε σώμα απηγχονισμένου. Έπειτα ορμά και πίπτει εις την θάλασσαν. Ακτίνες ζωηραί διαπερώσι την ομίχλην. «Φίλοι μου! περιμένετε μίαν ημέραν; . . .» Και πίνομεν, πίνομεν, πίνομεν! Η φωνή της μις Χέρμπυ υψούται προς τον Ουρανόν.
1] Τρίστηλο: με τρία κατάρτια.
2] Γόμφος: καρφί. Αν ξύλινος, ο γόμφος λέγεται καβίλια.
3] Επίδρομος ή μετζάνα: Το τελευταίο κατάρτι του πλοίου, δηλαδή αυτό που βρίσκεται πιο κοντά στην πρύμνη.
4] Εξαρτία: Τα σκοινιά και τα κατάρτια και γενικά καθετί άλλο που χρησιμοποιείται στο χειρισμό των ιστίων ενός ιστιοφόρου πλοίου, τα άρμενα, η αρμποραδούρα, κοινά αρματωσιά.
5] Ίσαλος γραμμή: Η γραμμή που χαράζεται στις πλευρές του πλοίου, συνήθως στο ύψος όπου αυτές εφάπτονται με την επιφάνεια της θάλασσας — Το ίχνος της γραμμής που αφήνει η θάλασσα στα πλευρά του ακίνητου σκάφους.
6] Επίμηλο: Η γαλέτα — ξύλινος δίσκος στην κορφή των καταρτιών και του ιστού της σημαίας.
7] Άβαξ - Το σανίδωμα που αποτελεί την πρύμνη του πλοίου και είναι κάθετο σχεδόν προς την θάλασσα.
8] Ναυφθορία: Ναυάγιο, βλάβη πλοίου.
9] Τρίχαπτο: Είδος δαντέλλας.
10] Παρακύλισμα ή μπότζι: Κίνηση του σκάφους αριστερά-δεξιά.
11] Προνευστασμός ή σκαμπανέβασμα: Κίνηση του σκάφους πάνω- κάτω.
12] Πολιός: ασπρομάλλης, λευκός ή ψαρός.
13] Επίστεγο (κάσσαρο): Στα παλαιά ιστιοφόρα, υπερυψωμένο μέρος του καταστρώματος μεταξύ του ψηλότερου σημείου τους πρύμνης και του ιστού της μαΐστρας (που βρίσκεται στο κέντρο του πλοίου) στο οποίο τοποθετούνταν κατά κανόνα οι κοιτώνες των αξιωματικών.
14] Ευεκτικός: έχων ευεξία.
15] Βρενθύομαι: Υπερηφανεύομαι, κορδώνομαι.
16] Τεώς: Παγώνι.
17] Φυξίκεντρος: Φυγόκεντρος. Ο όρος προτάθηκε από τον Κωνσταντίνο Ασώπιο (1843) και επικράτησε. Ο όρος φυξίκεντρος που προτάθηκε από τον Ηρακλή Μητσόπουλο (1845) δεν επικράτησε.
18] Γιγγλυμωτό: Αρθρωτό, με αρθρώσεις.
19] Γελφ Στρημ: Gulf Stream.
20] Δόλωνας ή γάμπια: Τετράγωνο πανί που δένεται στον ιστό της μαΐστρας πάνω από τη μαΐστρα. Από αυτό παίρνει το όνομα του ο άξονας ή το κομμάτι του σύνθετου καταρτιού που το συγκρατεί (ιστός γάμπιας ή δόλωνα).
21] Ακάτιος ιστός: Ο πλωριός ιστός, ο πρώτος από την πλώρη. Ο κοντινότερος προς την πλώρη ιστός πάνω στον οποίο στηρίζεται το ακάτιο ιστίο. Στα μεγάλα ιστιοφόρα ονομάζεται και Τουρκέτο η Τρίγκος.
22] Αντιμονή: (Πλέω εν αντιμονή) ελαττώνω την ταχύτητα του πλοίου, για την αποφυγή ζημιών από την τρικυμία: για να γίνει αυτό, το πλοίο πρέπει να στραφεί προς την κατεύθυνση του ανέμου, «πλέοντας την εγγυτάτη» ,και να μειώσει τα ιστία μόνο στα χαμηλά πανιά (ιστία θυέλλης).
23] Οιακιστής: Πηδαλιούχος, πιλότος.
24] Επιστήλιο: α. Τετράγωνο πανί δεμένο επάνω από αυτό του τρίγκου και β. το μικρό κατάρτι που αντιστοιχεί σε αυτό.
- Περί τα 30 μέτρα το δευτερόλεπτον.
26] Πρότονας: Οι ανάδρομοι κι οι πρότονοι είναι σκοινιά που στερεώνουν τα επιστήλια των ιστών, κοινώς τα στράλια.
27] Ανακωχεύω: Έχω τα πανιά κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η λέμβος να μην προχωρεί αλλά μόνον να εκπίπτει. Ο χειρισμός λέγεται ανακωχή και τον χρησιμοποιούμε όταν πχ θέλουμε να περισυλλέξουμε ναυαγό.
28] Τρόπις: Η Τρόπιδα ή καρένα ή καρίνα (keel) ονομάζεται το κατώτερο τμήμα του πλοίου που εκτείνεται σε όλο το μήκος του.
29] Εύδιος: α. για καιρό, αίθριος, γαλήνιος, που δεν έχει σύννεφα β. (μτφ.) για τη ζωή ή την ψυχή κάποιου προσώπου ήσυχος, ειρηνικός.
30] Φώσωνας (ή παπαφίγκος): Τετράγωνο ιστίο που ξεδιπλωνόταν πάνω από τον τρίγκο και από το αντίστοιχο επιστήλιο.
31] (των αμπαριών μάλλον)
32] Καθέκτης: Μπουκαπόρτα, πόρτα καταπακτής, αμπαριού.
33] Ημίβρωτος: μισοφαγωμένος.
34] Ημιολία: Τύπος ιστιοφόρου πλοίου. Οι Άγγλοι και οι Αμερικανοί τον τύπο αυτό τον ονομάζουν "σκούνερ", εμείς από παλαιότερα "γολέτα" ή "σκούνα" ή "γολετόβρικο" ή "μυοπάρωνα".
35] Παραφωτίδα: Φινιστρίνι.
36] Οσημέραι: Από μέρα σε μέρα.
37] Οιακοστρόφιο: Τιμόνι.
38] Οίακας: Πηδάλιο.
39] Διατοιχισμός: Η Διατοίχιση ή διατοιχισμός, κοινώς «μπότζι» (λέγεται ακόμη και «σάλος»), αφορά μορφή ταλάντωσης του πλοίου κατά τον εγκάρσιο άξονα, δηλαδή οι κλίσεις δεξιά και αριστερά που παίρνει το πλοίο «εξ υπαμοιβής» (= διαδοχικά), είτε «εν πλω» (όταν κινείται), είτε «εν όρμω» (αγκυροβολημένο). Αιτία της είναι είτε ο υφιστάμενος πλάγιος κυματισμός (κατάσταση θαλάσσης), είτε κυματισμός από το φαινόμενο της αποθαλασσίας, είτε και από άλλο παράγοντα όπως από κυματισμό που προκάλεσε διερχόμενο άλλο πλοίο.
40] Σίπαρος ή Κουντρίνι: Ελαφρό τετράγωνο ιστίο που βρίσκεται πάνω από τον παπαφίγκο . Χρησιμοποιείται όταν ο άνεμος είναι ασθενής ή μέτριος.
41] Παρίστιο ή Κουρτελάτσα: Βοηθητικό πανί με τραπεζοειδές σχήμα, το οποίο τοποθετείται στην άκρη κάθε αντένας για να γίνει εκμετάλλευση λιγοστού αέρα.
42] Εφόλκιο: το σύνολο των επί του πλοίου μεταφερομένων λέμβων.
43] Σύσπαστο: α. Στη ναυτική τέχνη διάταση ή "διάταμα" (κοινώς ξεθύμασμα, ή βγάλσιμο του σχοινιού) ονομάζεται το τέντωμα που επιβάλλεται να γίνει στα καινούργια σχοινιά μόλις παραληφθούν στο πλοίο. Τα σχοινιά εκτείνονται με σύσπαστα δια του βαρούλκου προκειμένου έτσι ν΄ αποκτήσουν σταθερό και μη αυξομειούμενο μήκος. Ιδιαίτερα παλαιότερα στα ιστιοφόρα αν δεν γινόταν αυτή η εργασία και χρησιμοποιούνταν τα σχοινιά ως πρότονοι, παράτονοι ή επίτονοι των επιστηλίων τότε επιμηκύνονταν με κίνδυνο τα επιστήλια να κοπούν. β. Επίσης, τα σύσπαστα και τα πολύσπαστα είναι συνδυασμός δύο τροχίλων που συνδέονται με σχοινί ή συρματόσχοινο και χρησιμοποιούνται για την ανύψωση μικρών ή μεγάλων βαρών αντίστοιχα.
44] Ευτυχώς πάνυ: Πάνυ-»υπερθετικό -» Πολύ ευτυχώς.
45] Δες σημείωση 22
46] Διπυρίτης: (άρτος) Ψωμί που ψήθηκε δύο φορές για να διατηρηθεί περισσότερο, παξιμάδι, γαλέτα.
47] Επωτίδα: (καπόνια, davits) είναι μέρος του εξαρτισμού των σωσιβίων λέμβων και χρησιμεύουν για την καθαίρεση και την ανακρέμασή τους.
48] Φαλαινίδα (ή Φαλαινίς) ή Κέλης (ή Κέλητας): Πρόκειται για ελαφρού τύπου λέμβου στενής και μακράς για χρήση ναυάρχου, κυβερνήτη ή επιτελείου.
49] Επίτονοι: Ξάρτια των επιστήλιων.
50] Θωράκιο (Κόφα ή θωράκιο ιστού): Ξύλινη πλατφόρμα, αρχικά κυκλική και στη συνέχεια ημικυκλική, τοποθετημένη σχεδόν στην κορυφή των ψηλότερων αξόνων των ιστιοφόρων, υποβασταζόμενη από πλάγιες και εγκάρσιες ράβδους, ώστε να συμβάλλει στη συνολική αντοχή των ιστών, παρέχοντας το απαραίτητο έρεισμα στα ξάρτια των ανώτερων ιστών (επιστηλίων).
51] Τροπός: Λουρί που δένει χαλαρά το κουπί πάνω στον σκαρμό της βάρκας.
52] Λιγνυώδης: καπνώδης, σκουρόχρωμος.
53] Κορώνη: Πρύμνη.
54] Δυοίν δε θάτερον: Ποιο από τα δύο είναι καλλίτερο;
55] Βρόμος: ο θόρυβος του κεραυνού, της φωτιάς, του ανέμου, δυνατή κραυγή ή ούρλιασμα, κτλ.
56] Ρηγμίν: αιγιαλός, το κύμα που χτυπά το γιαλό, η γραμμή του κύματος, η θάλασσα.
57] ήττον: λιγότερο.
58] Ωρική Γωνία: Η γωνία που περιλαμβάνεται μεταξύ του μεσημβρινού ενός τόπου επί της Γης (που προεκτεινόμενος σχηματίζει τον ουράνιο μεσημβρινό του τόπου) και του ωρικού κύκλου ενός αστέρος, ή η γωνία μεταξύ ενός ουράνιου μεσημβρινού τόπου (Γης) και του ωρικού κύκλου αστέρος. Έτσι μεταξύ των δύο αυτών μεσημβρινών σχηματίζεται μία γωνία η οποία και καθορίζει ανά πάσα στιγμή τη σχετική θέση τη γήινης και της ουράνιας σφαίρας.
59] Επηγκενίδες (Μαδέρια): Τα μαδέρια του εξωτερικού περιβλήματος.
60] Τρόχιλος: (μακαράς, μπαστέκα block) Μηχανική κατασκευή που χρησιμοποιείται για την μετακίνηση βαρών. Λειτουργεί ως απλό είδος μοχλού.
61] Ερματισμός: Η πρόσθεσις βάρους στο κύτος σκάφους για την εξασφάλιση μεγαλύτερης σταθερότητας κατά την πλεύση.
62] Η στείρα (Κοράκι) Το πάνω άκρο, της καρίνας στην πλώρη, ή καλύτερα η κατακόρυφη προέκταση της καρίνας στην πλώρη.
63] Κατακλείς -είδος: μηχανισμός κλεισίματος ή ασφάλισης πορτών.
64] Ουριοδρομία (πρίμα): Η πλεύση κατά την οποία δεχόμαστε τον άνεμο από την πρύμνη.
65] Προνευτάζει: Δες προνευστασμός 11.
66] Επάρτης: α. όργανο που χρησιμεύει για την ανύψωση βαρών β. (ναυτ.) σκοινί που περνά από τροχίλο και χρησιμοποιείται για την ανύψωση μετρίων βαρών, κοινά μαραβίλια.
67] Κάρωσις: Υπνηλία, νάρκωση, λήθαργος.
68] Πείσμα: Σκοινί με το οποίο δένουν το πλοίο στην ακτή, κάβος, παλαμάρι.
69] Ταριχηρής: Παστός.
70] Διπύρων: δες Διπυρίτης 44 .
71] Αυτόχρημα: Πραγματικά, είναι το ίδιο πράγμα με, εξισούται με.
72] Πρόβολος ή Μπομπρέσο: Κατάρτι πολύ επικλινές ή οριζόντιο, στην ίδια κατεύθυνση του επιμήκη άξονα του σκάφους και εξέχει από την πλώρη των ιστιοφόρων. Πάνω του στηρίζεται και προεκτείνεται το μπαστούνι των φλόκων.
73] Δυσήνιος: Αδάμαστος.
74] Δαψιλώς: Άφθονα, πλουσιοπάροχα
75] Διάδετον -» Διαδέτης: σχοινί με το οποίο προσδένονται μεταξύ τους τα άκρα άλλων σχοινιών
76] Υποπτερνίς (Σκάντζα): Χοντρό ξύλο καρφωμένο πάνω στο εσωτρόπι. Φέρει εγκοπή όπου εφαρμόζει ο ιστός της λέμβου όταν την αρματώνουμε για ιστιοπλοΐα.
77] Κόρος: μονάδα χωρητικότητας ή όγκου, με τον οποίο μετράται η ικανότητα του πλοίου να δέχεται φορτίο και επιβάτες. Ο κόρος ισοδυναμεί με χώρο 100 αγγλικών κυβικών ποδιών ή με 2,83 κυβικά μέτρα.
78] Βρανδεβίνο (Μπράντεβιν): Είδος ποτού
79] Ορμιά: το σκοινί στο οποίο δένουν το αγκίστρι
80] Σφηκίσκος: Μακρύ κομμάτι ξύλου
81] Ολκός: Χαρακιά, αυλακιά, συρμή
82] Δρύφακτο: Είδος ξύλινου παραπέτου. Παλαιότερα κατά μήκος του δρύφακτου τοποθετούνταν οι ασπίδες, ενώ αργότερα το σημείο αυτό ήταν ο χώρος για τους μπράντες των ναυτικών και αποτελούσε προστατευτικό κάλυμμα για την ώρα της μάχης.
83] Παραβόλως: αναπάντεχα, ξαφνικά
84] Ακηδής: αμέριμνος, αμελής, αδιάφορος
85] Υπόπυρρα: Κοκκινωπά
86] Τα εχμάτια: Αυτά που στερεώνουν.
87] Εξ υπαμοιβής: Εκ περιτροπής
88] Λιπαρέω-ώ: Παρακαλώ έντονα, ικετεύω, επιμένω
- Θερμομέτρου του Φαρενάιτ, ού 104 Βαθμοί ισοδυναμούσι προς 40 του εκατονταβάθμου (Κελσίου).
90] Ιστιοδρομία: Αγώνας ταχύτητας μεταξύ ιστιοφόρων πλοίων, η πορεία ιστιοφόρου σκάφους
91] Πλαγιοδρομώ — Πλαγιοδρομία: Η πλεύση κατά την οποία δεχόμαστε τον άνεμο κατ’ ευθείαν στο πλευρό του σκάφους μας σε γωνία από 75 μέχρι 105 μοίρες με την γραμμή της πλώρης μας.
92] Προσηνεμώ: Είμαι στραμμένος προς τα εκεί όπου φυσά ο άνεμος.
93] Αριστερήνεμον: το σκάφος που δέχεται ως προς τα πανιά του τον άνεμο από την αριστερή όψη, βλέποντας, από την πρύμνη προς την πλώρη. Σύμφωνα με τους κανόνες αποφυγής συγκρούσεων, το αριστερήνεμο σκάφος προστατεύει-φυλάσσει πάντοτε το δεξήνεμο.
94] Φορός: Ευνοϊκός
95] Ο πάρων (Βίκιον-Μπρίκι): Από το αγγλικό brig. Ιστορικό ιστιοφόρο του 18ου-19ου αιώνα με πολλές παρεμβάσεις των ναυτικών μας στην ελληνική εκδοχή του. Έφερε στην πλώρη του πρόβολο (μπαστούνι) με τρεις φλόκους. Επίσης έφερε δύο ιστούς, του ακατίου (δηλ. του πρώτου από την πλώρη) και της μεγίστης (δηλ. του δεύτερου από την πλώρη), με τετράγωνα πανιά (σταύρωσες).
96] Το περιώμιον: Λεπτό και χωρίς μανίκια πανωφόρι που καλύπτει τους ώμους και την πλάτη, μπέρτα
97] Ποδίσκος (Μπάνιο): Η κάτω πρωραία γωνία κάθε ιστίου (πανιού), είτε τριγωνικού είτε τραπεζοειδούς.
98] Σπλήνιον: Κομπρέσσα
99] Τλήμων: Δυστυχισμένος
100] Κατεσκληκώς: λιγνός, λεπτός, λειπόσαρκος.
101] Απειρηκώς: Εξασθενημένος
102] Ασμένως: Με μεγάλη χαρά, ευχαρίστως.
103] Ζείδωρος: Αυτός που δίνει ζωή, ζωογόνος