Cœci Ultimum.
Curiositas metum meum quodammodo nunc superavit, nec proinde ibi, ubi eram, permanere potui, sed iterum ad ripam retro repsi, indeque sub tutela dumi spartacei securus, viam ante nostrum ostium speculabar. Vix me composueram, quum hostes mei, septem aut octo eorum, anheli currentes, pedibus solum, confuse quatientes, eo pervenerunt, aliquo iis cum lanterna præcurrente. Tres eorum manibus iunctis una currebant, quorum medium, etiam trans velum nebulæ, mendicum cœcum fuisse, satis commode discernebam. Me non errasse, vox eius iam proximo momento confirmavit.
“Perfringite ostium!” clamabat iste.
“Sic, sic, mi Here,” terni quaternique responderunt; et confestim impetus est factus in Admiral Benbow, lanternario sequente. Dein animadverti eos ancipites hæsisse, sermocinari voce submissa, quasi stupentes quod ostium patulum invenissent. Mora tamen brevis fuit, nam cœcus iterum mandata edidit. Vox eius elatior et asperior fiebat, quasi aviditate iraque inflammata.
“Intro, intro, intro!” clamitabat, ob tarditatem maledictis eos increpitans.
Quaterni quinique confestim ei obtemperaverunt, duobus in via remanentibus cum mendico formidabili. Pauxillum moræ insecutum est, tum clamor stuporis, denique aliquis e domo proclamavit:
“Bill mortuus est.”
At cœcus mendicus eos ob tarditatem iterum maledictis lacessivit:
“Explorate eum, aliqui vestrum, ignavi terrævagi, item, cæteri vestrum in sublimi apprehendite riscum,” clamitavit hic.
Audire mihi licebat strepitum pedum, sursum antiquos gradus nostros ruentium, quo domum ipsam tremere necesse erat. Mox post novi clamores stuporis oriebantur; fenestra cellæ navarchi violenter pandebatur cum ingenti strepitu clangoreque fragmentorum vitri; aliquis inde proclamabat in lumine lunæ, capite humerisque proclinatus, alloquebatur mendicum cœcum subter.
“Eho,” clamabat ille, “aliquis nos iam antevertit. Aliquis cistam iam funditus evertit.”
“Usquene illic est?” reboat Pew.
“Pecunia usque est hic.”
Cœcus pecunia maledixit. “Pugnum[1] Flint intelligo,” reclamat hic. “Nusquam hic videmus,” refert ille.
“Heus vos hic subter, id penes Bill est,” iterum vociferatur cœcus.
Tum quis alius, is, ut credibile est, qui ad explorandum mortuum navarchum subtus relictus erat, ad ostium diversorii accessit, “Bill quidem iam exploratus est,” inquit, “nihil est relictum.”
“Isti incolæ domus in causa sunt — ille puer. Utinam oculos eius evulsissem!” clamitabat cœcus Pew. “Usque paullo ante isti hic fuerunt — ostium obseratum habebant quum ego id tentavi. Dispergi mini iuvenci et conquirite eos.”
“Ita sane,” affirmat homuncio ex fenestra, “nam et lumen hic reliquerunt.”
“Dispergite vos, eosque conquiratis! Evertite domum!” repetit mandatum Pew, baculo suo terram feriens.
Dehinc sequebatur penetralium antiqui nostri diversorii magnus ruspandi impetus: graves gressus huc et illuc calcare, supellex subverti, ianuæ calcibus infringi, usque dum ipsa rupes vicinæ resonarent, ac denique, indagatores unus post alterum in viam renuntiatum prodirent, nos nusquam reperiri posse. Hoc ipso tempore eadem fistula, quæ me et matrem de pecunia navarchi mortui disceptantes perterruerat, per silentium noctis iterum audiri cœpit, sed nunc bis. Primum id tubam cœci esse existimabam, ut ita dicam, reliquum agmen ad assultum evocantem; sed nunc reperi id signum a latere collis adversum vicum, atque ex eius in piratas effectu, signum iudicabam periculi instantis.
“Ecce, Dirk, iterum,” unus eorum effatur. “Bis! Opus erit nos hinc esse, sodales.”
“Hinc esse? ais tu lucifuga?” clamat Pew. “Dirk semper ignavus fuit inde ab initio — non eum curabitis. Illi tamen prope esse videntur; haud procul esse possunt; sunt ad manus vestras. Discurrite, canes, et quærite eos! O, me miserum, clamabat, “si modo oculos haberem!”
Hæc sua verba hortatoria aliquem saltem effectum videbantur sortiri, lurconum enim duo circa materiem dispectare, sed perfunctorie tantum cœperunt, ut mihi dumtaxat videbatur, dum potius suæ propriæ salutis sollicitudo eos continuo tenebat, reliqui autem interea ancipites in via circumstabant.
“Intra captum vestrum, vecordes, millia delitescunt,” cohortatur eos cœcus, “vos autem hic inertes tempus teritis! Divitiis reges exæquare possetis, quum tamen sciatis eos hic delitescere, tamen tergiversamini. Nullus vestrum repertus est qui cum Bill coram agere ausus esset, ego id feci, cœcus! Ego vero vestri causa meam sortem perdam! Me egentem ac reptantem mendicum oportebit esse, canneum efflagitantem, quum in rheda volutari possem. Si virtute polleretis vel curculionis buccellati[2], iis usque potiremini.”
“Quid, malum, Pew? iam tenemus dupliones!” mutiebat unus.
“Rem illam pestiferam fortasse abdiderunt,” subiungit alius. “Accipe Georgiacos, Pew, et siste hic stomachari.”
Stomachari erat proprium verbum, nam iracundia Pew his argutiis in summum culmen succensa est, ita sane, ut hic ea abreptus, baculo suo quoquoversum feriret, eiusque sonus, ut unum vel alterum percussit, audiebatur.
Hi vicissim cœco malefico maledictis responderunt, minatique ei sunt verbis horrificis, at baculum eius prehendere, et e manu extorquere frustra tentaverunt.
Rixa hæc salus nostra fuit; quandoquidem his usque iurgantibus, e summo colle, exadversum vici, alius sonus percrepuit — equorum quadrupedantium. Eodem fere momento, ex parte sepisvivæ fulgor, insecuto fragore sclopelli percipiebatur. Et hoc, sine dubio, ultimum erat signum periculi; etenim piratæ illico se verterunt, seque fuga dederunt, quoquoversum dissilientes, alii mare versus secundum æstuarium, unus oblique per collem, et sic deinceps, ita ut intra dimidium minuti nullum vestigium eorum est relictum, præter Pew. Hunc deseruerunt, sive ex terrore Panico, sive vero ex vindicta ob eius increpationem atque verbera, id ego nescio; sed ipse pulchre illic relictus fuit, in phrenesi sursum deorsumque viam palpans, cœcutiens, suosque sodales appellitans. Denique in partem perperam conversus, adversus vicum, me paucis passibus prætergressus, currere cœpit clamitans:
“Ioannule, Canis Niger, Dirk,” aliaque nomina, “non deseretis senem Pew, non senem Pew!”
Eo ipso tempore sonitus perstrepuit de fastigio collis emergentium equorum, ac mox quaterni aut quini equites in declivi prorsum ferebantur in lunæ lumine.
Nunc Pew errorem suum iam intellexit; vertit se cum vagitu, cucurritque recta in foveam, in quam etiam devolutus est. Intra ictum tamen oculi iterum se erexit, aliudque tentavit effugium, nunc iam omnino confusus prope ante primum adventantium equorum.
Eques quidem tentabat eum servare, sed incassum. Decidit Pew ingenti eiulatu, qui per silentium noctis late perstrepuit; quatuor eum obtriverunt et conculcarunt, eumque ibidem reliquerunt. Prius in unum latus iacebat, sed mox leniter pronum se vertit, nec amplius se movit.
Ego interim in pedes consilivi, et equites allocutus sum. Hi illico constiterunt dolentes calamitatem; sic ego facile perspexi qui illi essent. Unus eorum, a tergo, erat ephebus, qui nuntius ad domum Doctoris Livesey adequitaverat; cæteri erant vectigaliarii,[3] quos hic in via convenerat, quique satis sapiit ad revertendum cum iis confestim. Casu quodam nova de pristis[4] in Kitt’s Hole præsentia ad Superintentorem Dance perlata sunt, quæ causa erat eius excursus in hanc viciniam nostram, cui fortuito casui nostræ a morte præservationis eventum debebamus.
Pew mortuus erat, æque mortuus ac lapis. Quod ad matrem attinet, quum eam in vicum detulissemus, paullulum aquæ atque odoramenta[5] eam mox ad se retulerunt, nec terror illi multum obfuit, quamquam de residua pecunia usque sollicitari perrexit.
Superintentor interea iter suum ad Kitt’s Hole celerrime quam poterat tamen prosecutus est; suis tamen equitibus descendendum erat, suosque equos palpando per dumeta ductandum, alias etiam adiuvandum, insidia continuo verentibus; unde nec valde mirum erat eos pristim, quum ipsi ad locum pervenissent, iam in via reperisse, quamquam usque in æstuario. Superintentor pristim inclamavit. Vox quædam ei respondit monens, ne in lumine lunæ se ostentaret, ne micam plumbi sibi conscisceret, simul etiam glans sibilans prope brachium suum prætervolavit. Pristis mox linguam terræ circumvecta, evanuit. Herus Dance illic stabat, ut ipse aiebat, “veluti piscis extra aquam,” ac summum quod facere poterat, misit in B — qui actuariam edoceret. “Id autem,” ipso monente, “prope nihilum æquat.” Piratæ impunes evaserunt, resque est absoluta. Tamen, subiunxit, “gaudeo quod Hero Pew in morticinos calcatum est,” iam enim mea relata audiverat.
Cum eo in Admiral Benbow redivi. Qui status subversionis ibi fuerit, nemo sibi facile finxerit. In sua aviditate me matremque deprehendendi, isti sceliones ipsum adeo horologium deiecerunt; atque, tametsi nihil fuit ablatum præter marsupium navarchi et aliquantulum argenti e forulo, uno tamen obtutu perspexi nostram ruinam. Herus Dance e spectaculo nihil efficere poterat.
“Aisne tu eos pecunia potitos esse?” quærit ex me, “Hem, tum quod genus fortunæ quæsiverunt? Sine dubio plus pecuniæ.”
“Haud ita;” inquam, “saltem ex mea sententia. Quin, profecto, ego me id in sacculo pectorali habeo, et ut verum fatear, potius vellem id in tuto collocare.”
“Sic, utique, mi puerule, recte statuis,” ait ille, “Cede, si ita videtur, curam eius habebo.”
“Ego vero putabam, fortasse Doctor Livesey —” cœpi explicare.
“Prorsus recte,” incidit ille amicissime in mea verba, “rectissime dicis — vir ille est præclarus, etiam magistratum agit. Nunc autem, quoniam de eo mihi loqui contigit, nihil obstat quominus ipse eo equitem, eique, aut magistro vici de his rebus referam. Mors istius Pew, cunctis perpensis, non quod me rei pœniteat, tamen ipse est mortuus, ut vides, ardeliones autem tentabunt quantum possint, contra officialem redituum suæ Maiestatis aliquid inde effingere. Hinc, Hawkins, aio tibi, si vis, te mecum eo deferam.”
Gratiis ob suam humanitatem actis, in vicum redambulavimus ubi equi erant. Dum interim matri consilia mea patefaciebam, iam cuncti in ephippiis sedebant.
“Heus tu Dogger,” affatur Herus Dance unum suorum, “tuus equus est eximius, patere ut hic pusio tecum equitet.”
Quamprimum in ephippio positus eram, prehenso balteo Dogger, Superintentor signum dedit, cunctique nos viam tolutim ingressi sumus adversum Doctoris Livesey domum animo hilari et optimo.
1. Pugnus, -i, est manus clausa, in speciem mallei, unde est
\ verbum pugna, -æ, certamen, lucta, quod certatores pugno
\ veluti malleo feriunt. Rudi piratica lingua hic pro ipsa
\ manu accipitur, præsertim autem quod Flint scripserat,
\ documentum, mappa, instructio ad reperiendum thesaurum.
2. Buccellatum, -i, est genus panis aridum, perquam durum,
\ nihil nisi massa farinacea, sine sale, exsiccatum, ut vel
\ dentibus optimis vix mandi possit. Alias idem et coptam
\ vocamus. Curculio buccellati, sive buccellaticus, est
\ insectum, quod exedit interiora fabarum, pisorum,
\ frumenti cuiuscunque; homo eiusmodi qui edendo solum
\ aptus est, alioquin nullius pretii.
3. Vectigaliarium voco officialem, sive hominem armatum, in
\ servitio ærarii cuiusdam regni, vel gubernii, reipublicæ,
\ cuius est vectigalia, vel portoria cogere.
4. Pristis, -is, f., est navigium, sive veliferum, sive
\ vaporarium, minoris generis, ad onera vectanda; sic
\ vocatura a forma, belluam marinam Græce eiusdem nominis —
\ genus delphini — referente; vide Virgilium, Æn. V., 116,
\ et Nonium Marcellum, De Gen. Nav.
5. “Et quum aperuisset librum, quatuor animalia, et
\ vigintiquatuor seniores ceciderunt coram agno, habentes
\ singuli citharas, et phialas aureas plenas
\ odoramentorum.” — Apocal. v, 8. Nostro tamen sensu est
\ sal chemicus, aromaticus, quem olfactant ægri
\ delicatiores, qui ex capite laborant.