De avond is voorbij. De klepperman roept: "Elf hèt de klok!"
Mijnheer Van Middelnesse ligt in 't groote ledikant. Mevrouw zet papiljotten.
"'t Is onaangenaam, recht onaangenaam, zulke familie!"
"Maar hemel, Charles, hoe kan ik het helpen."
"Je hadt nooit op het dwaze denkbeeld moeten komen om zulke familie te bezoeken."
"Je bent immers mee geweest, en vondt ze toen allerliest lieve menschen."
"Gul, ja bespottelijk gul; maar dom—weetje dom, anders zou zoo'n man niet hier zijn gekomen."
"Ja, Charles, 't spijt me."
"Als ie 't in de hersens neemt om ook overmorgen te willen blijven, dan.... dan.... dan smijt ik hem de deur uit; of zie je, ik blijf in m'n bed liggen en kun jij met je lieve familie, alleen de partij houden en m'n jaardag vieren."
"Wees toch niet boos Charles, 't is immers niet mijn schuld, 't Is waar, Janssen had wijzer moeten zijn of althans zich een fatsoenlijker kleeding aangeschaft en zich op 't Hollandsch praten wat toegelegd moeten hebben. 't Spijt me lieve, maar waarlijk ik kan het niet helpen, en zelfs ofschoon het mij hinderde—heb ik hem niets geanimeerd en zooveel mogelijk mijn best gedaan om hem voor kinderen en meiden onzichtbaar te houden."
"De heele buurt zal weten dat wij er klompenfamilie op nahouden."
"Neen Charles, zelfs de meiden weten het niet, want, Sientje kon niet begrijpen dat die man, zooals ze zeide, van nacht hier logeeren moest."
"En 't is ook aan jou, Emilie, om te zorgen dat het geheim blijft!--Gelukkig! morgen gaat hij al vroeg op 't pad om niet voor 's namiddags terug te komen; dán naar mijn kamer en den volgenden dag, coute qui coute zal hij de reis weer aannemen.--'k Wou wel eens weten of Smits, dien wij van avond ontmoetten, mij herkend heeft. 't Is een fatale positie. Er zijn standen in de maatschappij, Men moet zijn fatsoen toch.... bewaren. Zie.... je.... fatsoen...."
Mijnheer geeuwt geweldig.
Op een zeer nietig en pover gemeubileerd zoldervertrekje ontdoet zich de Betuwsche neef, bij 't schijnsel van een olielichtje, van zijn Zondagsche kleeren. Janssen geeft weinig um proal of pracht, 't kamerke is best genoeg; in die bedstee zal ie wel sloapen.
Alschoon 't hum hier bij nêf en nicht perjen niet mee is gevallen, zoo gleuft ie toch dat ze doen wat ze kunnen. Sanne Kee had 'r geen verstand af, moar—tegenwoordig hiewen de minsen d'r weinig af um zoo op 't lief te worden gevallen; veural niet bij steelui; en kiek, nou hadden ze 't nog iengeschikt dat ie logeeren kos; nêf was toch eiges met hum rondgewêst; 'en bietje stief, en arg munjes-moat moar anders....
Janssen hoort gerucht; men komt de zoldertrap op. Twee personen naderen zijn kamertje.... neen, naast het zijne schijnt een ander vertrekje te wezen;--men gaat er binnen.
Een vervaarlijk gegeeuw—zulk een waarbij de geeuwer zich schrikkelijk uitrekt—treft het oor van den logeergast, en de woorden volgen al geeuwende: "Hé, lekker naar bed!"
Janssen houdt zich stil, want zie, dat was arg geheurig, krek asof ie d'r bij was. Zeker sliepen doar de meides, en was 't 'en planken beschotje dat zien kamerken afschei.
Onmiddellijk na de ontboezeming der geeuwster, klinkt het fluisterend—nochtans voor Janssen zoo duidelijk alsof hij er bij staat:
"Je moet niet zoo hard praete; die man laeit hier naas, en 't is zoo 'ehoorig."
"Nou," klinkt het antwoord—dat nu insgelijks op fluisterenden toon wordt gegeven: "'k zou me voor zoo'n Gelderschen ham ook zeneeren! In ieder geval wed ik dat ie al ronkt as 'en os."
"Heb jij 'ewete dat onze lauï van zoo min benne?" fluistert het kindermeisje.
"Neen, maar ze willen 't niet weten," zegt Sientje: "eigenlijk kan je 't wel zien."
"Jae," herneemt de jongste; "want van meet af heb ik ezaid dat mijnheer zoo op den blikslaeger bij ons in Schevelinge laijkt."
--"Ben je gek!"
--"Neen, en nou wil ik den blikslaeger toch raeis vraege of die famielje van mijnheer is. Haij dáér is 'n aeige neef."
"Ze mosten zich schamen!" oordeelt de oudere dienstbode, maar voegt er ook bij: "nou dat doen ze ook niet zuinig; toen domenie kwam van morgen, toen was ze met neefje gevlogen, nog eer dat dominie 'en voet binnen de koamer had."
"Ze waere bang dat wellaui 'oore zouwe dat haij ze neef en nicht noemt, maer 'k 'ep 't tweemael 'ehoord; en dat zaeit ie zoo gek, hê hê, nêf zaeit ie," lacht het meisje.
De oudste lacht harder.
"Stil toch," zegt de jongere.
"Wat kan 't mijn schelen!" herneemt de oudste: "dan hadden ze hun mooien nef maar op de lozeerkamer moeten leggen; maar zie je, die hadden ze kwazie niet. Mevrouw wou me maer wijs maken, dat 't 'en boer was daar ze vroeger altijd de boter van kregen, en die z'n schaapjes op droge had; ze wou dien man, zei ze, de kosten van 'en lozement sparen en had 'm daarom het kamertje gegeven."
"'t Is al 't minste wat je ebbe kan, zoo'n Geldersche boer!" zegt de kleine, "en z'n praete! je ebt nooit zoo'n aekelig praete 'ehoord!--Waer is me mus?--O, dankie."
Na een oogenblik van stilte: "'t Zou wel aerdig weze as ie overmorge op mijnheers jaerdag bleef; jae, 'k lachte me slap as ie aen de partaij moest zitten."
"Ze benne d'r wat bang voor, hoorie!" verzekert Sientje: "maar, toen ik van avond langs mijnheers kamer kwam, toen hoorde ik ook toevallig hoe hij hem beduidde dat ie overmorgen maar uitrukken moest; voor mijn part gaat hij al morgen, want, met z'n straathanden draagt ie emmers vol drek op de kleejen, en fooien, nou, daar lijkt ie wat naar!"
Gegeeuw! Gestommel! 't Verschuiven van een bedstee-gordijn! Gekraak; tweede gekraak!
--"Nacht Aagchie!"
--"Sientje slaep wel!"
Stilte!
Binnen Janssens vertrekje liggen de Zondagsche kleeren op een stoel; de eigenaar er van bergt zich zelf in een vochtige bedstee.